Το Δάσος της Βροχής

Το Δάσος της Βροχής

Τα δάση της βροχής είναι δάση με ψηλά δέντρα στα οποία επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες, υψηλά επίπεδα βροχόπτωσης και δέχονται έντονο φως καθ΄ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Στα τροπικά δάση της βροχής κυριαρχούν τα πλατύφυλλα αειθαλή δέντρα, τα επίφυτα (φυτά που προσκολλούνται στα δέντρα), οι θάμνοι και οι πόες. Η επίγεια βλάστηση είναι σε πολλές περιοχές περιορισμένη, λόγω της μη δυνατότητας του ηλιακού φωτός να φτάσει στο επίπεδο της γης εξαιτίας των ψηλών και πυκνών δέντρων, γεγονός το οποίο καθιστά δυνατή τη μετακίνηση μέσω του δάσους.

Τα τροπικά δάση έχουν εντυπωσιακή ποικιλία ειδών ζωής (βιοποικιλότητα). Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι περίπου τα μισά φυτά και ζώα, που υπάρχουν στην επιφάνεια της γης, ζουν στα δάση βροχής. Επίσης έχουν χαρακτηριστεί ως τα μεγαλύτερα φαρμακεία του κόσμου, εξαιτίας των πολλών φυσικών θεραπευτικών ουσιών οι οποίες έχουν ανακαλυφθεί σε αυτά.

Ένα τροπικό δάσος της βροχής τυπικά διαιρείται οριζοντίως σε πέντε κύρια στρώματα το καθένα από τα οποία φιλοξενεί διαφορετικού είδους φυτά και ζώα:

Το Αναδυόμενο στρώμα που αποτελείται από τις κορυφές ενός μικρού αριθμού πολύ ψηλών δένδρων, που ξεπερνούν τον γενικό θόλο του δάσους, φτάνοντας σε ύψος τα 45-55 μέτρα, ή ακόμα και τα 70-80 μέτρα. Σε αυτό ζουν αετοί, πεταλούδες, νυχτερίδες και ορισμένα είδη πιθήκων.

Ο θόλος (η σκεπή του δάσους) που βρίσκεται πάνω από 30 μέτρα από το έδαφος και είναι η στρώση κλαδιών και φυλλωμάτων, που σχηματίζεται από πολύ κοντινά μεταξύ τους δέντρα. Εκεί ανάμεσα αναπτύσσονται τα περισσότερα φυτά και ζώα (το 70-90% των ζωντανών ειδών του δάσους). Πολλά γνωστά ζώα, όπως πίθηκοι, βάτραχοι, σαύρες, πουλιά, φίδια, βραδύποδες και μικρά αιλουροειδή ζουν στον θόλο.

Κοιτώντας προς τον θόλο ενός τροπικού δάσους της βροχής στη Μαλαισία

 

Ο υποορόφος που βρίσκεται μεταξύ του δασικού θόλου και του δασικού τάπητα. Μόνο το 5% του ηλιακού φωτός φτάνει ως αυτό το επίπεδο, όπου τα φυλλώματα είναι πολύ μεγαλύτερα και υπάρχει αφθονία εντόμων.

Το θαμνώδες στρώμα και ο δασικός τάπητας, που δέχονται μόλις το 2% του φωτός του ήλιου και εκεί λαμβάνει χώρα η αποσύνθεση. Μόνο φυτά προσαρμοσμένα στο λιγοστό αυτό φως μπορούν να αναπτυχθούν. Φίδια, σαύρες και πολλά από τα μεγάλα ζώα του δάσους βροχής ζουν εκεί όπως οι βόες, οι λεοπαρδάλεις, οι ιαγουάροι κ.α.

Τα δάση βροχής είναι πολύ σημαντικά για το παγκόσμιο οικοσύστημα γιατί φιλοξενούν πολλά φυτά και ζώα, βοηθούν στη σταθεροποίηση του παγκόσμιου κλίματος, προστατεύουν από πλημμύρες, ξηρασίες και διάβρωση, αποτελούν πηγή φαρμάκων και τροφίμων, υποστηρίζουν τους πληθυσμούς των διαφόρων φυλών και τέλος αποτελούν ενδιαφέροντα μέρη για επίσκεψη.

Κάθε χρόνο, κόβεται και καταστρέφεται μια έκταση δάσους βροχής περίπου ίση με την Πελοπόννησο. Τα φυτά και τα ζώα που ζούσαν σε αυτά τα δάση είτε πεθαίνουν είτε πρέπει να βρουν ένα νέο δάσος για να κατοικήσουν. Ο κύριος λόγος καταστροφής τους είναι ο άνθρωπος. Η υλοτομία, η γεωργική εκμετάλλευση, η δημιουργία βοσκοτόπων και η οδοποιία είναι μερικοί από τους λόγους για τους οποίους εξαφανίζονται τα δάση.

Οι άνθρωποι πρέπει να δουν την ομορφιά των δασών και να κατανοήσουν τη σπουδαιότητά τους ώστε να θέλουν να τα προστατεύσουν.

 

Τα «Δάση της Βροχής» και ο «Κύκλος του Νερού»

Τα δάση της βροχής βοηθούν στη διατήρηση του κύκλου του νερού. Σύμφωνα με τη Γεωλογική Έρευνα στις ΗΠΑ, «ο κύκλος του νερού, γνωστός επίσης ως υδρολογικός κύκλος, είναι η συνεχής μετακίνηση του νερού επάνω, ψηλότερα ή χαμηλότερα από την επιφάνεια της γης».

Ο ρόλος του δάσους βροχής στον κύκλο νερού είναι να προσθέτει νερό στην ατμόσφαιρα μέσω της διαδικασίας της διαπνοής (τα φύλλα ελευθερώνουν νερό από τα στομάτια). Αυτή η υγρασία συμβάλλει στο σχηματισμό σύννεφων βροχής, τα οποία ελευθερώνουν το νερό επιστρέφοντάς το στο δάσος βροχής. Εξαιτίας της κοπής των δασών, μειώνεται η ποσότητα υγρασίας που πηγαίνει στην ατμόσφαιρα και οι βροχοπτώσεις και αυτό ορισμένες φορές οδηγεί σε ξηρασία.

 

Επιμέλεια:

Ελίνα Κατσίκα

Γεωπόνος Αρχ. Τοπίου MSc

Πηγές:

Ρετ Α. Μπάτλερ, world.mongabay.com, el.wikipedia.org

Φωτογραφίες από το Εκθεσιακό «Δάσος της Βροχής»: